Σε αυτό το αφιέρωμα συγκεντρώνουμε υλικό, σχολικές γιορτές συναδέλφων, χρονικά, δραστηριότητες, ποιήματα, πεζά, ταινίες, κείμενα, βιβλιογραφία, για την επτάχρονη δικτατορία, τον αντιδικτατορικό αγώνα και την εξέγερση του Πολυτεχνείου

Το υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την οργάνωση σχολικών γιορτών την 17^ης Νοέμβρη, για την καλύτερη οργάνωση της διδασκαλίας που αφορά τα συγκεκριμένα γεγονότα αλλά και για την καλύτερη ενημέρωση των συναδέλφων για τα γεγονότα της εποχής.

Αναμένουμε τις προτάσεις και το υλικό των συναδέλφων, καθώς το αφιέρωμα θα εμπλουτίζεται διαρκώς.

Εννοείται πως η ποικιλότροπη αξιοποίηση ή διασκευή των υλικών που δημοσιεύονται εδώ είναι ελεύθερη από όλες και όλους τους συναδέλφους, με μοναδικό περιορισμό να μην γίνεται χρήση για εμπορικούς λόγους.

.

Α. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

ΚΛΙΚ στην εικόνα, για να μεταφερθείτε στον σύνδεσμο:

.

Β. VIDEOS – ΤΑΙΝΙΕΣ

α) Αφιέρωμα στο Πολυτεχνείο Ντοκυμαντέρ – αφιέρωμα στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, από το «Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα». .

 β)  Videos – αποσπάσματα από ντοκυμαντέρ .

γ) Στ. Παττακός
Θράσος και κυνισμός, μέσα σε 40 δευτερόλεπτα… .

δ) Το παραλήρημα του δικτάτορα Παραληρηματικός λόγος… .

ε) Παττακός, για βασανιστήρια Ο λόγος που βάλαμε αυτό το μικρό βίντεο είναι για να διαπιστώσουν οι νεότεροι τον κυνισμό αυτού του ανθρώπου καθώς αναφέρεται στα βασανιστήρια της χούντας στον Σπύρο Μουστακλή. .

στ) Το χρονικό της δικτατορίας Ντοκυμαντέρ του Παντελή Βούλγαρη .

ζ) Οι δίκες των Απριλιανών από το αρχείο της ΕΡΤ .

η) Η δικτατορία των συνταγματαρχών Ντοκυμαντέρ της ΕΡΤ .

θ) «Η δίκη της Χούντας«, του Θεοδόση Θεοδοσόπουλου (1981)
Ταινία ντοκυμαντέρ, με πρωτογενές ιστορικό υλικό, σχετικά με την δίκη των πραξικοπηματιών της 21ης Απριλίου 1967. Ενδιάμεσα των ντοκουμέντων της δίκης προβάλλονται και ιστορικά ντοκουμέντα, από το μεταξικό καθεστώς ως την επιβολή της δικτατορίας.

.

Γ. ΗΧΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
40 ηχητικά αποσπάσματα, από το υλικό που κυκλοφορεί για την Χούντα και το Πολυτεχνείο, μικρής διάρκειας και με κάποια σχετική χρονική σειρά για να είναι πιο εύκολα στην χρήση από τους συναδέλφους.
Πατήστε : http://www.mathima.gr/epeteios-polytexneiou

.

Δ. ΓΙΟΡΤΕΣ – ΧΡΟΝΙΚΑ – ΘΕΑΤΡΙΚΑ – ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

α) Η ιστορία μιας νύχτας (θεατρική παράσταση) του Δημήτρη Μαριόλη .

β) Το καφενείον «Η Ελλάς» (θεατρική παράσταση) του Δημήτρη Μαριόλη .

γ) «Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ανακρίνεται»

Θεατρικό μονόπρακτο – κωμωδία (από το 53ο Γυμνάσιο Αθηνών [Ζωή Χατζή] ) .

δ) «Ντενεκεδούπολη» Διασκευή του έργου της Ευγενίας Φακίνου .

ε) Πολυτεχνείο ’73 Χρονικό που συνοδεύεται από Παρουσίαση. .

στ) Δικτατορία: Επιβολή, Αντίσταση, Εξέγερση Χρονικό της επταετίας (από συναδέλφους της δευτεροβάθμιας) .

ζ) Πρόταση διδασκαλίας Ερωτηματολόγιο για την τάξη που συνοδεύεται από πηγές. (Από συναδέλφους της δευτεροβάθμιας)

.

Ε. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ

Ένας πλήρης κατάλογος με προτάσεις για παιδικά και εφηβικά βιβλία για τη διαπολιτισμικότητα, τη μετανάστευση, την προσφυγιά, τον αντιρατσισμό, την ειρήνη, το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο και τον αντιφασισμό. Προτάσεις για όλες τις ηλικίες. (Επιλογή/επιμέλεια : Γιάννης Παπαδάτος).

ΣΤ. ΚΕΙΜΕΝΑ – ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

α) Η συνέντευξη του οδηγού του τανκ που γκρέμισε την πύλη του Πολυτεχνείου, στο ΒΗΜΑ της 9ης/11/2003. .

β) Η γνωστή-άγνωστη αντίσταση στη Χούντα Χρονολόγιο  της αντίστασης κατά της Χούντας, από την δημοσιογραφική ομάδα του Ιού της Ελευθεροτυπίας. 1967 1974. Επιλέξτε έτος στο κάτω μέρος της σελίδας. .

γ) Η αλήθεια για τους νεκρούς του Πολυτεχνείου Διαβάστε την μελέτη του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, για τους ταυτοποιημένους νεκρούς και τους τραυματίες του Πολυτεχνείου. Πολύ χρήσιμο κείμενο σ” αυτούς τους πονηρούς καιρούς αφού, με την εγκυρότητά του, το Ε.Ι.Ε. απαντά στην προπαγάνδα που επιχειρούν κάποιοι να διασπείρουν περί μη ύπαρξης νεκρών την νύχτα της εξέγερσης. Δείτε μαζί, σε αρχείο pdf, την φωτοτυπία της έρευνας, όπως αυτή δημοσιεύτηκε το 2004.

δ) Ιστορικό αφιέρωμα στο Πολυτεχνείο Από το blog: edopolutexneio.blogspot.gr .

ε) «Ανθρωποφύλακες«, του Περικλή Κοροβέση (όλο το βιβλίο) Πρόκειται για την συγκλονιστική κατάθεση του συγγραφέα στο Συμβούλιο της Ευρώπης και στην Διεθνή Αμνηστία, με την οποία γνωστοποίησε για πρώτη φορά στην διεθνή κοινότητα τα φρικτά βασανιστήρια που υφίσταντο οι πολιτικοί κρατούμενοι της χούντας των συνταγματαρχών. (Διαβάστε το στο blog του Συλλόγου. Εναλλακτικά, πατήστε Download κάτω αριστερά από το έγγραφο, για να κατεβάσετε το βιβλίο, ως pdf, στον υπολογιστή σας.) .

στ) Η κακοποίηση των τραυματιών του Πολυτεχνείου
Μαρτυρίες ανθρώπων που έζησαν τις αγριότητες που εκτυλίχθηκαν στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο, όπου κατά κύριο λόγο μεταφέρονταν οι τραυματίες της βραδιάς του Πολυτεχνείου. Δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, στις 9/11/2003. .

ζ) Κείμενα για την αντίσταση κατά της χούντας και το Πολυτεχνείο .

 η) Βιβλιογραφία για τη δικτατορία και τον φασισμό – 1
Βιβλιογραφία για τη δικτατορία και τον φασισμό – 2 .

 θ) Λαμόγια στο χακί Επειδή τα τελευταία χρόνια επιχειρείται μία προσπάθεια προβολής της Χούντας ως «αδιάφθορης», διαβάστε τα απίστευτα (για τους «αφελείς» που προσπαθούν να την εξωραΐζουν) σκάνδαλα που ξέσπασαν επί Επταετίας.

_______________________

Η περίοδος της δικτατορίας τελείωσε όταν η Χούντα κατέρρευσε στις 24 Ιουλίου του 1974 κάτω από το βάρος της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Η εισβολή στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε τέσσερις ημέρες νωρίτερα (στις 20 Ιουλίου1974) και αποτέλεσε παράβαση του καταστατικού χάρτη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και της Συνθήκης Εγγυήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι γνωστή με την ονομασία Αττίλας Ι.Το έγκλημα σε βάρος του κυπριακού λαού που συντελέστηκε με την τουρκική εισβολή το 1974, εκτελέσθηκε στα πλαίσια του ΝΑΤΟ και οργανώθηκε με την πλήρη συμμετοχή, συνενοχή και ευθύνη της ελληνικής αμερικανόδουλης χούντας. Η ευθύνη βαραίνει συνολικά τους δικτάτορες (βλ. σχέδιο για απαγωγή και εξόντωση του Μακαρίου το 1972) και όχι μόνο τον Ιωαννίδη. Συγκεκριμένα, οι δικτάτορες σχεδίασαν και εκτέλεσαν την απόπειρα ανατροπής της κυπριακής κυβέρνησης στις 15 Ιουλίου 1974. Το αρχηγείο του πραξικοπήματος ήταν στην ΕΛΔΥΚ, τις διαταγές τις έδωσαν Έλληνες αξιωματικοί και Έλληνες αξιωματικοί ηγήθηκαν των επιχειρήσεων. Πέντε ημέρες μετά, ακολούθησε η τουρκική εισβολή και η διχοτόμηση του νησιού. Τα γεγονότα οδήγησαν στην κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος στην Αθήνα. Ο φάκελος της Κύπρου παραμένει ακόμα και σήμερα κλειστός. Έχει δημοσιευτεί ωστόσο το πόρισμα της κυπριακής βουλής που είναι εξαιρετικά αποκαλυπτικό.

Πόρισμα της κοινοβουλευτικής επιτροπής του κυπριακού κοινοβουλίου για το φάκελο της Κύπρου.

Συνταρακτικά έγγραφα παρουσίασε πρόσφατα ο Πρόεδρος της Επιτροπής για τον Φάκελο της Κύπρου, Μαρίνος Σιζόπουλος, στον κυπριακό τηλεοπτικό σταθμό Sigma Live.

Το άρθρο Εκπαιδευτικό υλικό για την 17η Νοέμβρη εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Η μουσική (το δώρο των Μουσών) στην αρχαία Ελλάδα προσδιόριζε και χαρακτήριζε τον άνθρωπο που πράττει, σκέφτεται και αισθάνεται. Έτσι, ως μέσον πνευματικής ωρίμανσης, η λέξη που θα χαρακτήριζε την αρχαία ελληνική μουσική, δεν είναι η λέξη «τέχνη» αλλά οι λέξεις «παιδεία» και «δύναμη». Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι εκείνος που έπαιζε για παράδειγμα τον αυλό, ονομαζόταν αυλητής και όχι μουσικός δηλαδή θεωρούνταν ένας απλός εκτελεστής. Μετά τον διαχωρισμό της μουσικής από τον λόγο (την γλώσσα), κάτι που έγινε λίγο μετά τον Πλάτωνα, αρχίζουμε να βλέπουμε την χρήση της έννοιας μουσικός.

Παρακάτω, παρατίθεται ακουστικό υλικό από αρχαία ελληνική μουσική.
Επειδή το συνολικό αρχείο είναι πολύ μεγάλο, το παραθέτουμε χωρισμένο σε 6 μέρη.

Πατήστε στις εικόνες για να διαβάσετε (και να ακούσετε) σχετικά.

.

Αρχαία ελληνική μουσική, Α΄μέρος

___________________________________________

Αρχαία ελληνική μουσική, Β΄μέρος

___________________________________________

Αρχαία ελληνική μουσική, Γ΄μέρος

___________________________________________

Αρχαία ελληνική μουσική, Δ΄μέρος

___________________________________________

Αρχαία ελληνική μουσική, Ε΄μέρος

___________________________________________

Αρχαία ελληνική μουσική, ΣΤ΄μέρος

Το άρθρο Αρχαία ελληνική μουσική εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Βουλευτής για έναν χρόνο; Υπουργός για 35 ημέρες; Πρωθυπουργός για μια μέρα; Κι αυτά, για να μπορούν όλοι να έχουν την δυνατότητα να καταλαμβάνουν -έστω και για λίγο- τις θέσεις ευθύνης; Και μάλιστα με κλήρωση στην οποία συμμετείχαν όλοι οι πολίτες;

Κάπως έτσι λειτουργούσε η αρχαία αθηναϊκή δημοκρατία – ατυχές κακέκτυπο της οποίας βιώνουμε στην εποχή μας.

Δημοκρατία, βέβαια, για λίγους. Πάρα πολλές ομάδες πολιτών αποκλείονταν από τις λειτουργίες της, για διαφορετικούς λόγους η κάθε μία: Ήταν οι γυναίκες, ήταν οι δούλοι, ήταν οι ξένοι, ακόμα κι εκείνοι που ζούσαν μόνιμα στην Αθήνα.
Ήταν μια δημοκρατία, άμεση μεν, επιλεκτική δε ως προς τα μέλη της.

Έστω και τέτοια, όμως, αυτή η «λειψή» -με την σύγχρονη θεώρηση- δημοκρατία, και παρ” όλα τα σοβαρά μειονεκτήματά της, τα οποία και την οδήγησαν στην παρακμή, λειτούργησε για σχεδόν 300 χρόνια, από την εποχή του Περικλή έως την εποχή των Μακεδόνων.

Ακολουθούν δύο άρθρα με πληροφορίες για την λειτουργία της αθηναϊκής δημοκρατίας, που θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στην διδασκαλία της Ιστορίας και της Κ.Π.Αγωγής.

A. Πώς εκλέγανε οι Αθηναίοι τους άρχοντες τους
(Άρθρο του Δημ. Σαραντάκου, στο: www.sarantakos.com) 

Πώς δούλευε η αρχαία δημοκρατία και, κυρίως, πώς εκλέγανε οι αρχαίοι ημών πρόγονοι τους άρχοντές τους;

Για να τα δούμε αυτά, αναγκαστικά θα περιοριστούμε στην Αθηναϊκή Δημοκρατία, όχι από κανένα «ξενοκαρφίτικο» μένος, αλλά επειδή γι΄ αυτήν έχουμε τις περισσότερες και εγκυρότερες πληροφορίες, όπως τις διαβάζουμε  στο έργο του Αριστοτέλη “Αθηναίων Πολιτεία”. Ο Αριστοτέλης μελέτησε σε βάθος το αθηναϊκό καθεστώς,  άν και όχι χωρίς προκατάληψη (γιατί, πώς να το κάνουμε, μαθητής του ολιγαρχικού Πλάτωνα και δάσκαλος βασιλιά ήταν ο Σταγειρίτης) και μας δίνει πολύτιμες πληροφορίες.

Η αθηναϊκή δημοκρατία έφτασε στον κολοφώνα της στα μέσα του 5^ου αιώνα και η ακμή αυτή κράτησε τριάντα περίπου χρόνια, περίοδος που έμεινε στην ιστορία ως ο χρυσός αιώνας του Περικλή. Όμως το πολίτευμα με τους ξεχωριστούς θεσμούς  του υπήρχε ήδη σαράντα χρόνια πριν από τον Περικλή και θα επιβίωνε ως την εποχή των Μακεδόνων, διακόσια χρόνια αργότερα. Έζησε δηλαδή σχεδόν τρεις αιώνες, όσο καμμιά άλλη σύγχρονη ή αρχαία δημοκρατία. Την μεγάλη αντοχή στο χρόνο της αθηναϊκής δημοκρατίας την αποδίδουν οι μελετητές όχι μόνο στους σωστούς θεσμούς αλλά και στην μεγάλη προσαρμοστικότητα και εξελικτικότητά τους. Οι θεσμοί γεννήθηκαν από τις ανάγκες της ζωής και γι” αυτό προσαρμόζονταν εύκολα στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Δεν υπήρξαν εγκεφαλικά δημιουργήματα κάποιας σοφής κεφαλής, έστω κι αν αυτή ανήκε στον Σόλωνα.

Η προσαρμοστικότητα των θεσμών φαίνεται από την εξέλιξη του θεσμού του βασιλιά. Σε πλήρη δημοκρατία, τον καιρό του Περικλή, κληρωνόταν κάθε χρόνο ο άρχων βασιλεύς, μακρυνός απόηχος των μυκηναίων ανάκτων, τελευταίος των οποίων υπήρξε ο Κόδρος. Ο θεσμός δεν καταργήθηκε. Εξελίχτηκε σε ένα ανώδυνο για την δημοκρατία αξίωμα με θρησκευτικές τελετουργικές αρμοδιότητες.

Μπορεί να θεωρείται ο Κλεισθένης ιδρυτής της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, βασίστηκε όμως στην νομοθεσία που θέσπισε ο Σόλων, που είναι χωρίς αμφιβολία ο πατέρας της δημοκρατίας. Όταν ο Σόλων συνέταξε τους νόμους του, δεν είχε και πολλές αυταπάτες για την αποτελεσματικότητά τους. “Ο νόμος” έλεγε “μοιάζει με τον ιστό της αράχνης: Τα μικρά και τα αδύνατα πιάνονται σ’ αυτόν, ενώ  τα ισχυρά τον σχίζουν και περνούν”. Ακόμα ένα δείγμα ευθύτητας και παρρησίας, που χαρακτήριζαν το αρχαίο ελληνικό πνεύμα.

Η δημοκρατία που καθιέρωσε ο Κλεισθένης, μετά την εκδίωξη των Πεισιστρατιδών, ήταν σχετικά πλουτοκρατικό και ολιγαρχικό σύστημα, είχε όμως σωστούς και εξελίξιμους θεσμούς και, με τις μεταρρυθμίσεις που έκαναν ο Εύβουλος, ο Εφιάλτης και ο Περικλής, μεταμορφώθηκε σε πραγματικά «λαοκρατικό» καθεστώς.

Το πολίτευμα λοιπόν της αρχαίας Αθήνας όπως διαμορφώθηκε μετά τις ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη, του Εφιάλτη και του Περικλή, ήταν η άμεση δημοκρατία. Η Εκκλησία του Δήμου, δηλαδή η λαϊκή συνέλευση όλων των αθηναίων πολιτών από 20 ετών και πάνω, μετά το 462 π.Χ. είχε συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες και τις ασκούσε με τα διάφορα όργανα, που αυτή όριζε ή ήλεγχε. Είχε όχι μόνο νομοθετικές εξουσίες αλλά και εκτελεστικές και, σε ορισμένες περιπτώσεις (εσχάτη προδοσία, ασέβεια κ.ά.), μεταβαλλόταν σε ανώτατο δικαστήριο, πράγμα που έκανε τον Αριστοτέλη να την χαρακτηρίσει «μυριοκέφαλη τυραννία».

Στην Εκκλησία του Δήμου, που συνεδρίαζε 40 φορές το χρόνο, μπορούσε να πάρει τον λόγο ο κάθε πολίτης και όσο μιλούσε και ό,τι κι αν έλεγε, κανείς δε μπορούσε να τον διακόψει ή να τον σταματήσει. Ήταν η περίφημη ισηγορία..

Η Εκκλησία του Δήμου εξέλεγε τα 500 μέλη της Βουλής. Οι βουλευτές έβγαιναν με κλήρο από 1000 εκπρόσωπους των 170 δήμων της Αττικής (100 για κάθε φυλή), που ονομάζονταν πρόκριτοι και εκλέγονταν με μυστική ψηφοφορία για έναν χρόνο. Οι 500 που δεν κληρώνονταν βουλευτές, έμεναν αναπληρωματικοί και ονομάζονταν επιλαχόντες.

Από τους 500 βουλευτές, οι οποίοι έπαιρναν μια μικρή χρηματική αποζημίωση τριών οβολών την ημέρα, κληρωνόταν η πρυτανεία, από 50 μέλη, η οποία για διάστημα 35 ημερών αποτελούσε την κυβέρνηση της αθηναϊκής δημοκρατίας. Οι πρυτάνεις, όσον καιρό ασκούσαν τα καθήκοντά τους έμεναν στο Πρυτανείο με έξοδα του κράτους. Ένας από αυτούς οριζόταν για μια ή δυό το πολύ μέρες Γραμματεύς της Βουλής, δηλαδή πρωθυπουργός.

Η Βουλή ήταν το συμβουλευτικό όργανο της Εκκλησίας του Δήμου. Κάθε νόμος, για να ψηφιστεί από την τελευταία, έπρεπε να προετοιμαστεί και να συζητηθεί από την Βουλή, που έβγαζε το προβούλευμα. Γι” αυτό τα νομοθετήματα που ψήφιζε η Εκκλησία του Δήμου άρχιζαν πάντα με τη φράση: ΕΔΟΞΕ Τωι ΔΗΜΩι ΚΑΙ Τηι ΒΟΥΛΗι, (δηλαδή, φάνηκε σωστό στον Λαό και στην Βουλή).

Ανακεφαλαιώνοντας, βλέπουμε ότι πηγή και φορέας όλων των εξουσιών ήταν η λαϊκή συνέλευση, η Εκκλησία του Δήμου. Ότι όλα τα αξιώματα ήταν συνήθως ενιαύσια και προσιτά σε όλους τους πολίτες. Ότι πολλοί άρχοντες έβγαιναν με κλήρωση, που σημαίνει ότι από την στιγμή που κάποιος γεννήθηκε αθηναίος πολίτης είχε εν δυνάμει εκλεγεί σε πολλά αξιώματα και απλά περίμενε πότε θα κληρωθεί σε ένα από αυτά. Σημαίνει επίσης ότι όλοι οι πολίτες, πλούσιοι ή φτωχοί, θα ερχόταν κάποτε η ώρα να κληρωθούν ή να εκλεγούν σε κάποιο αξίωμα.

Τις δικαστικές αρχές αποτελούσαν δύο μεγάλα δικαστήρια, ο Άρειος Πάγος, το παλιό ανώτατο δικαστήριο, που στα χρόνια της δημοκρατίας είχε χάσει πολλές από τις αρμοδιότητές του, και η Ηλιαία, το λαϊκό δικαστήριο, που το απαρτίζαν 6000 μέλη που έβγαιναν με κλήρωση από όλους τους πολίτες για έναν χρόνο και έπαιρναν επίσης ημερήσια αποζημίωση τριών οβολών. Η Ηλιαία χωριζόταν σε δέκα τμήματα από 600 δικαστές το καθένα και επιλαμβανόταν με όλες τις ποινικές και αστικές περιπτώσεις. Υπήρχαν όμως και μικρότερα ή και ειδικά δικαστήρια.

Τις διοικητικές αρχές της Αθηναϊκής Δημοκρατίας τις όριζε επίσης, με κλήρωση ή με ψηφοφορία, η Εκκλησία του Δήμου. Τις αποτελούσαν:

Οι εννέα άρχοντες, που που μετά το 462 πΧ είχαν χάσει κάθε ουσιαστική εξουσία και ασκούσαν μόνο τελετουργικά καθήκοντα. Οι εννέα άρχοντες κληρώνονταν ανάμεσα στους πλούσιους, (πεντακοσιομέδιμνους) και ήταν: ο επώνυμος άρχων, ο άρχων βασιλεύς, ο πολέμαρχος και οι έξι θεσμοθέται. Μετά την θητεία τους, που ήταν για έναν χρόνο, γίνονταν ισόβια μέλη του Αρείου Πάγου.

Οι δέκα αστυνόμοι, οι οποίοι είχαν καθήκοντα τήρησης της τάξης και  είχαν υπό τις διαταγές τους ένοπλα τμήματα σκυθών ή θρακών δούλων.

Οι δέκα επισκευασταί των ιερών, που φρόντιζαν για την συντήρηση των ναών, οι πέντε οδοποιοί, οι πέντε νεωροί, ο επιμελητής των κρηνών, υπεύθυνος για την ύδρευση της πόλης και οι αρχιτέκτονες επί τας ναυς, που ευθύνονταν για την ναυπήγηση και συντήρηση των πολεμικών σκαφών.

Οι οικονομικές αρχές της αθηναϊκής δημοκρατίας ορίζονταν επίσης με κλήρωση για έναν χρόνο από την Εκκλησία του Δήμου, και ήταν: οι δέκα ελληνοταμίαι, οι δέκα ταμίαι της Αθηνάς, οι δέκα ταμίαι των άλλων θεών, ο επί των θεωρικών, οι δέκα σιτοφύλακες, οι δέκα πωληταί και οι δέκα αποδέκται.

Τέλος, τις στρατιωτικές αρχές τις αποτελούσαν οι δέκα στρατηγοί, που εκλέγονταν (ένας για κάθε φυλή) για έναν χρόνο χωρίς δικαίωμα επανεκλογής (αυτό το τελευταίο καταργήθηκε μετά το 440 π.Χ.), οι δέκα ταξίαρχοι, οι δέκα φύλαρχοι, οι δύο ίππαρχοι και ο ταμίας των στρατιωτών.

Στρατηγοί μπορούσαν να εκλεγούν από όλες τις τάξεις. Σε σπάνιες περιπτώσεις μεγάλων εθνικών κινδύνων, ένας στρατηγός περιβαλλόταν με μεγάλες, σχεδόν δικτατορικές, εξουσίες, πάντα με απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου και για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και τότε ονομαζόταν στρατηγός αυτοκράτωρ.

Τα κύρια θεσμικά γνωρίσματα της δημοκρατίας όμως δεν ήταν τα αξιώματα αλλά οι λειτουργίες της: Η μικρή διάρκεια της εξουσίας, (το πολύ έναν χρόνο, αν και οι πρυτάνεις κυβερνούσαν μονάχα λίγες βδομάδες και ο γραμματέας της Βουλής, δηλαδή ο πρωθυπουργός, μια ή δύο μέρες!). Η συνεχής εναλλαγή προσώπων στην εξουσία. Το προσιτό της εξουσίας σε όλους τους πολίτες ανεξάρτητα από καταγωγή ή περιουσία. Η αιρετότητα των αρχόντων, με μυστική ψηφοφορία ή κλήρωση. Η γραπτή νομοθεσία, με νόμους που επεξεργαζόταν η Βουλή και ψήφιζε η λαϊκή συνέλευση. Η ανεξαρτησία και η λαϊκή βάση της δικαιοσύνης.

Υπήρχαν όμως κι άλλοι θεσμοί που έδιναν στην αθηναϊκή δημοκρατία τα χαρακτηριστικά της πολιτείας του δικαίου και της ευνομίας.

Ένας από αυτούς ήταν ο θεσμός των δοκιμασιών: κανείς πολίτης δε μπορούσε να βάλει υποψηφιότητα για να εκλεγεί σε κάποιο αξίωμα, αν προηγουμένως δεν περνούσε ευνοϊκά από έξι δοκιμασίες.

Συγκεκριμένα έπρεπε να αποδείξει:

– Ότι είναι γνήσιος αθηναίος πολίτης.

– Ότι υπηρέτησε στον στρατό και πήρε μέρος σε εκστρατείες.

– Ότι πλήρωνε τακτικά τους φόρους.

– Ότι ήταν έντιμος και δεν είχε καταδικαστεί ποτέ για ατιμωτικό αδίκημα.

– Ότι ήταν ευσεβής.

– Ότι η συμπεριφορά του προς τους γονείς του ήταν άψογη.

Οι δοκιμασίες αυτές ήταν ουσιαστικές και εξονυχιστικές και γίνονταν οι τρεις πρώτες από την Βουλή και οι άλλες τρεις από τα δικαστήρια. Με τις δοκιμασίες αυτές είναι φανερό πως πολλοί φαύλοι αποκλείονταν εξ αρχής από την δυνατότητα να εκλεγούν.

Ένας άλλος σημαντικός θεσμός ήταν των λειτουργιών, οι οποίες ήταν κάποιο είδος τιμητικής φορολογίας. Η Εκκλησία του Δήμου ανέθετε σε κάποιον πλούσιο πολίτη να εξοπλίσει ένα πολεμικό σκάφος, να χρημοτοδοτήσει το ανέβασμα μιας τραγωδίας (από εκεί βγήκε και ο όρος χορηγός) και γενικά να κάνει κάποιο κοινωφελές έργο, χωρίς ελπίδα κέρδους εκτός από την αναγραφή τού ονόματός του σε τιμητική στήλη.

Ο οριζόμενος είχε δικαίωμα να αρνηθεί, αλλά με τον όρο να υποδείξει άλλον, πλουσιώτερο κατά την γνώμη του, που κι αυτός με την σειρά του μπορούσε να ζητήσει την ανταλλαγή των περιουσιών τους, αν ισχυριζόταν πως δεν ήταν τόσο πλούσιος. Η ανταλλαγή αυτή λεγόταν αντίδοσις.

Τρίτος, τέλος, θεσμός ήταν ο οστρακισμός,  με τον οποίον μπορούσε η Δημοκρατία να απομακρύνει από την πολιτική σκηνή όποιον η κοινή γνώμη θεωρούσε πως με την πολιτεία του ή και απλώς λόγω εξαιρετικής δημοφιλίας, μπορούσε να γίνει επικίνδυνος για τους θεσμούς και το πολίτευμα. Ο οστρακισμός καθιερώθηκε το 508 από τον Κλεισθένη για να αποκλείσει την επανάληψη της τυρανίας. Αποφασιζόταν ύστερα από σχετική δημόσια καταγγελία από την Εκκλησία του Δήμου, που εκτάκτως συνεδρίαζε στην Αγορά και όχι στην Πνύκα. Ακολουθούσε ψηφοφορία όλων των πολιτών οι οποίοι γράφανε το όνομα του υποψήφιου για οστρακισμό πάνω σε κομμάτια πήλινων σκευών (όστρακα). Αν τα γραμμένα όστρακα ήταν περισσότερα από το μισό των ψηφισάντων ο καταδικασμένος έπρεπε να φύγει σε τρεις μέρες από την Αττική και να μείνει σε υπερορία (εξορία) για δέκα χρόνια, μετά τα οποία ξαναγύριζε, χωρίς άλλες συνέπειες στα πολιτικά του δικαιώματα, στην περιουσία ή την οικογένειά του.

Ήταν λοιπόν ο Δήμος Αθηναίων αληθινή δημοκρατία; Πολλοί το αρνούνται, προβάλλοντας ισχυρά επιχειρήματα. Ομως τί είναι δημοκρατία; Στο ερώτημα αυτό απαντα ο Περικλής στον “Επιτάφιο”: “Το να κυβερνούν όχι οι λίγοι αλλά οι πολλοί, αυτό το λέμε δημοκρατία”, ( Το ουχί ες ολίγους αλλ’ ες πλείονας οικείν, δημοκρατία κέκληται). Το ζήτημα είναι τί εννοούμε λέγοντας “πολλοί”.

Το αντίθετο της δημοκρατίας είναι η ολιγαρχία, στην οποία κυβερνούν οι λίγοι. Η αντίληψη ότι δεν είναι σωστό να κυβερνούν την πολιτεία οι πολλοί, ο όχλος, ο αδαής λαός, αλλά οι λίγοι εκλεκτοί, οι άριστοι, είναι πανάρχαιη και εκφράστηκε πιο καθαρά από τον Πλάτωνα. Το θέμα είναι ποιοί είναι αυτοί οι άριστοι, από πού αντλούν το δικαίωμα να κυβερνούν και βάσει ποιας λογικής αρνούνται το δικαίωμα αυτό στον απλό λαό.

Οι κάθε είδους και ονομασίας ολιγαρχικοί δέχονται ως κριτήριο για να καταταγεί κάποιος στους αρίστους είτε την καταγωγή είτε τον πλούτο είτε την μόρφωση και υποστηρίζουν ότι το δικαίωμα να κυβερνούν οι άριστοι το παίρνουν είτε από τους θεούς, είτε από την ιστορική ή κοινωνική αναγκαιότητα είτε από άλλες εξ ίσου νεφελώδεις και αυθαίρετες πηγές.  Στην πραγματικότητα μοναδική πηγή της εξουσίας των αρίστων ήταν από αρχαιοτάτων χρόνων η απροκάλυπτη ή συγκεκαλυμμένη βία.

Στις διάφορες μορφές δημοκρατίας, αντίθετα, αυτοί που κυβερνούν εκλέγονται από κάποιους άλλους. Ο τρόπος που εκλέγονται και ο αριθμός αυτών που έχουν το δικαίωμα εκλογής ποικίλει φυσικά, ανάλογα με την μορφή της δημοκρατίας, πάντως όσο πιο μεγάλος είναι ο αριθμός των εκλεγόντων, όσο πιο μεγάλη είναι η δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε πολλούς υποψήφιους και όσο πιο εύκολη είναι η διαδικασία, τόσο πλατύτερη είναι η δημοκρατία.

Βέβαια η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν ήταν κάποιο ιδανικό πολίτευμα. Είχε πολλά και σοβαρά τρωτά και μειονεκτήματα, όχι όμως αυτά που τονίζουν ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας ή ο Ξενοφώντας. Ο πρώτος ήταν προκατειλημένος εναντίον της και οι άλλοι δύο απροκάλυπτοι εχθροί της. Αυτούς τους ενοχλούσε η παντοδυναμία της Εκκλησίας του Δήμου, το ευμετάβλητο των διαθέσεων και αποφάσεων του λαού και το νεωτεριστικό πνεύμα που κυριαρχούσε παντού.

Τα πραγματικά μειονεκτήματα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, που την οδήγησαν τελικά στην ήττα, ήταν άλλα.

Πρώτα πρώτα ήταν ο αποκλεισμός των γυναικών από κάθε είδους κοινωνική και πολιτική δραστηριότητα. Οι αθηναίες δεν είχαν κανένα πολιτικό και ελάχιστα κοινωνικά δικαιώματα, σε αντίθεση με τις γυναίκες της Σπάρτης, του Αργους, της Λέσβου, της Κρήτης  και άλλων ελληνικών περιοχών.

Ακόμα, η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν φιλοπόλεμη και επεκτατική. Δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς. Στην αρχαιότητα το κυριώτερο μέσον παραγωγής ήταν η γη. Η Πολιτεία, έχοντας για στήριγμα της τους ελεύθερους μικροκαλιεργητές, έπρεπε να φροντίζει να έχουν όλοι τους επαρκείς κλήρους γης. Όταν η γη της Αττικής δεν επαρκούσε πια, η Δημοκρατία έκανε πολέμους, προσαρτούσε νέα εδάφη και εγκαθιστούσε σ” αυτά αθηναίους κληρούχους. Οι συνεχείς όμως πόλεμοι, που δεν τους έκανε με μισθοφορικά στρατεύματα αλλά με δικό της στρατό από αθηναίους πολίτες, υπονόμευε την ίδια την κοινωνική της βάση, διότι οδηγούσαν τους πολίτες στην οικονομική καταστροφή.

Τέλος, η Αθηναϊκή Δημοκρατία ήταν υπερβολικά τοπικιστική. Μολονότι της δόθηκε η ευκαιρία να συνενώσει σε μια πολιτική ενότητα το σύνολο σχεδόν της Ελλάδας, δεν είχε την διορατικότητα, την ευρύτητα του πνεύματος και την οργανωτική ικανότητα να το κάνει, αρετές που αργότερα μόνο η Ρώμη επέδειξε. Ακόμα και οι ξένοι που είχαν εγκατασταθεί μόνιμα στην Αθήνα και που στο τέλος του 5^ουαιώνα αποτελούσαν σχεδόν τους μισούς κατοίκους του Άστεως, δεν απέκτησαν ποτέ δικαιώματα αθηναίου πολίτη.

Αυτά τα σοβαρά μειονεκτήματα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας την οδήγησαν σε αδιέξοδα και προκάλεσαν την παρακμή της. Παρ’ όλα αυτά ήταν το πιο γόνιμο σε θεσμούς και ιδέες (που γνώρισαν παγκόσμια ακτινοβολία και έχουν διαχρονική ισχύ) πολιτικό και κοινωνικό καθεστώς της ιστορίας.

Β. Μια μέρα από την ζωή ενός βουλευτή
(Από το Discovery & Science)

Πατήστε ΕΔΩ! για να δείτε το αρχείο.

Το άρθρο Η δημοκρατία στην αρχαία Αθήνα εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Πατήστε στην εικόνα, για περισσότερα:

Το άρθρο Γνωριμία με την ζωφόρο του Παρθενώνα εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Πώς επιδρά η οροσειρά της Πίνδου στο κλίμα της Ελλάδας, πώς δημιουργούνται οι εποχές, γιατί η πυξίδα δείχνει πάντα τον Βορρά, τι είναι οι λιθοσφαιρικές πλάκες και οι σεισμοί, πώς γίνεται η παλίρροια, και πάρα πολλά άλλα.

Πατήστε εδώ: http://geogr.eduportal.gr/simulate.htm

Το άρθρο Προσομοιώσεις Γεωγραφίας εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Για τις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού.

Πατήστε συνέχεια για να κατεβάσετε τα παρακάτω αρχεία :

το καπλάνι της βιτρίνας

Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου

Εδώ μπορείτε να βρείτε ένα φυλλάδιο γενικής χρήσης με δραστηριότητες

Πατήστε εδώ για να κατεβάσετε την πρώτη και δεύτερη σελίδα του φυλλαδίου

βιβλίο1

βιβλίο2

Είναι αυτονόητο, ότι κάθε συνάδελφος μπορεί να κάνει ότι αλλαγές ή προσθαφαιρέσεις κρίνει για τη βελτίωση και καλύτερη χρήση στη διδακτική πράξη.

(επιμέλεια των φυλλαδίων : Δημήτρης Μαριόλης)

Το άρθρο Φιλαναγνωσία : δραστηριότητες για μυθιστορήματα της Άλκης Ζέη εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

http://www.theacropolismuseum.gr/

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου ξεκινούν τον Οκτώβριο 2011 για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης για τη σχολική χρονιά 2011-2012. Στόχος τους είναι η δημιουργική επαφή των παιδιών με τον αρχαίο πολιτισμό, αλλά και με τους χώρους του Μουσείου.

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

http://www.namuseum.gr/

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείοείναι το μεγαλύτερο μουσείο της Ελλάδας και ένα από τα σημαντικότερα του κόσμου.

Με αρχικό προορισμό να δεχθεί το σύνολο των ευρημάτων από ανασκαφές του 19ου αιώνα, κυρίως από την Αττική, αλλά και από άλλες περιοχές της χώρας, σταδιακά πήρε τη μορφή ενός κεντρικού Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και εμπλουτίσθηκε με ευρήματα από όλα τα σημεία του ελληνικού κόσμου.

Οι πλούσιες συλλογές του, που απαριθμούν περισσότερα από 11.000 εκθέματα, προσφέρουν στον επισκέπτη ένα πανόραμα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού από τις αρχές της προϊστορίας έως την ύστερη αρχαιότητα.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

http://www.byzantinemuseum.gr/el/

Η συλλογή του μουσείου περιέχει σημαντικό αριθμό αντικειμένων (περίπου 30.000) όπως φορητές εικόνες,  γλυπτά, κεραμικά, εκκλησιαστικά υφάσματα, ζωγραφικά έργα, μικροτεχνία και αρχιτεκτονικά μέλη (τοιχογραφίες και ψηφιδωτά).

Νομισματικό Μουσείο Αθηνών

http://www.nma.gr/

-Tο νόμισμα στον αρχαίο ελληνικό κόσμο και oι κουκουβάγιες του Nομισματικού Mουσείου.

-Tο νόμισμα της αρχαίας Aθήνας

Eίναι τα δύο εκπαιδευτικά προγράμματα στα οποία συμμετέχουν σχολικές ομάδες μαθητών 9 – 18 ετών, ομάδες με ειδικές ανάγκες, καθώς και ομάδες φοιτητών.

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

http://www.emst.gr

Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής πολιτικής του ΕΜΣΤ πραγματοποιούνται εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και οικογένειες, παιδικά εργαστήρια, ξεναγήσεις για ενήλικες και σεμινάρια εκπαιδευτικών με στόχο να συμβάλουν στην ανακάλυψη και εξοικείωση του κοινού όλων των ηλικιακών κατηγοριών με τη σύγχρονη ελληνική και διεθνή τέχνη.

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

 http://www.hcm.gr/

Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο σχεδιάζει και πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα για διαφορετικές ομάδες κοινού μέσα στο Παιδικό Μουσείο, σε άλλα μουσεία αλλά και σε άλλους χώρους πολιτισμού και εκπαίδευσης.

Μουσείο Μπενάκη

http://www.benaki.gr

Το Τµήµα Εκπαιδευτικών Προγραµµάτων
του Μουσείου Μπενάκη

Το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Μουσείου Μπενάκη ξεκίνησε τις δραστηριότητές του το 1978, οργανώνοντας για πρώτη φορά στην Ελλάδα προγράμματα για παιδιά στους χώρους του Μουσείου.

Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες έκτοτε απευθύνονται σε σχολικές ομάδες όλων των τάξεων και πραγματοποιούνται στην Προϊστορική, Αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή Συλλογή, τη Βυζαντινή και Μεταβυζαντινή, τη Νεοελληνική, στη Συλλογή Ιστορικών Κειμηλίων και τη Συλλογή Ζωγραφικής, Σχεδίων και Χαρακτικών.

Με οπτικοακουστικά μέσα και ειδικά σχεδιασμένα έντυπα, παιδιά 4 -17 χρονών γνωρίζουν τον ελληνικό πολιτισμό και τη σύγχρονη τέχνη, ενώ ταυτόχρονα μυούνται στο μουσειακό χώρο. Μουσειοπαιδαγωγοί ζωντανεύουν τα εκθέματα, παρακινώντας τα παιδιά να παρατηρήσουν, να προβληματιστούν, να εκφραστούν και να αυτενεργήσουν. Κατάλληλα σχεδιασμένα προγράμματα απευθύνονται και σε άτομα με ειδικές ανάγκες.

Πολεμικό μουσείο Αθηνών
http://www.warmuseum.gr/

Το Πολεμικό μουσείο Αθηνών παρουσιάζει στο κοινό πολεμικά κειμήλια, αλλά και την ιστορία των πολέμων. Τα εκθέματα αποτελούν συλλογή του στρατού της Ελλάδας, αλλά και άλλων αρχαίων πολιτισμών, όπως της Κίνας και της Ιαπωνίας.

Το άρθρο Οι ιστοσελίδες των μουσείων εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

www.360tr.com/34_istanbul/ayasofya/english/

Το άρθρο Εικονική περιήγηση στην Αγία Σοφία εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Το άρθρο ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ SMITHSONIAN. Περιηγήσου με τα βελάκια στο χώρο του μουσείου. Καταπληκτικό!!! εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".

Μυκηναϊκός αργαλειός, αθηναϊκή τριήρης, κοχλίας του Αρχιμήδη, υπολογιστής των Αντικυθήρων, φορητό ηλιακό ρωμαϊκό ρολόι, βυζαντινή βαλλίστρα υγρού πυρός, και πολλά άλλα, βρίσκονται σε αυτό το site που περιλαμβάνει πληροφοριακό καθώς και φωτογραφικό υλικό των ανακατασκευασμένων αρχαίων πρωτοτύπων.

Πατήστε στην εικόνα, για περισσότερα:

Το άρθρο Αρχαία ελληνική τεχνολογία εμφανίστηκε πρώτα στο ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Π.Ε. "Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ".